Προλαμβάνοντας την Κατάθλιψη

Πρώτο ενημερωτικό δελτίο Ψυχολογίας

Δευτέρα 12 Ιουνίου 2023


Προλαμβάνοντας την κατάθλιψη

Ένα άρθρο από τον Δρ Ευστράτιο Παπάνη

Σε όλους εκείνους, που είδαν τις βεβαιότητες τους να καταρρέουν

‘That is the thing about infinity: It takes things that are otherwise very unlikely and makes them all inevitable’, Dan Hooper

‘Αυτό ισχύει για το Άπειρο: Εκείνα, που είναι απίθανο να συμβούν, εξαιτίας του γίνονται όλα αναπόφευκτα’



Προσοχή: Τα άρθρα παρουσιάζονται για ενημερωτικούς μόνο σκοπούς, Για την αντιμετώπιση των ψυχολογικών ζητημάτων, που σας απασχολούν, προτείνεται να απευθυνθείτε σε ειδικό.

Σημείωση: Μπορείτε να κοινοποιήσετε το ενημερωτικό δελτίο και τα άρθρα, αρκεί να γίνεται αναφορά στις πηγές και τους συγγραφείς Για εγγραφή στο δωρεάν ενημερωτικό δελτίο, ψυχολογίας, εάν δεν την έχετε ήδη κάνει, ακολουθήστε το σύνδεσμο: https://bit.ly/45JyzR5


Η κατάθλιψη χτίζει τις ειρκτές της αθόρυβα, ύπουλα και απειλητικά, υψώνει τα τείχη της με διαφορετικό τρόπο για τον καθένα, εισχωρεί μέσα από ανοιχτές κερκόπορτες και υφέρπει στις χαραμάδες της ύπαρξης.

Αδιαμφισβήτητα, δεν χρειάζεται ένα δραματικό γεγονός, για να εκδηλωθεί, ενώ συχνά προσπερνά όσους αγωνίζονται καθημερινά, για να επιβιώσουν: Επειδή όσα νοηματοδοτούν τη ζωή, ακόμα και ως αυταπάτες, μπορούν να αποτρέπουν τη θλίψη.

Πολλές φορές καλύπτεται πίσω από βαθιές ανατροπές,  ως συνοδευτικό σύμπτωμα σε άλλες μεγάλες διαταραχές ή νοσήματα ή εκφυλιστικές ασθένειες και σε τρικυμίες της ψυχής και του σώματος. Μπορεί να ταλανίζει την τρίτη ηλικία, να καιροφυλακτεί στο Alzheimer, να επισκιάζει ένα έμφραγμα, να καθορίζει μια αναπηρία, να στοιχειώνει κάποια νεοπλασία.

Περιθωριοποιείται, παρόλα αυτά, μπροστά στο συλλογικό, ενδίδει στη δύναμη των κοινωνικών δικτύων, κλονίζεται εφόσον υπάρχει συναισθηματική υποστήριξη των αγαπημένων, εξασθενεί από την ενδυνάμωση και τον πηγαίο έπαινο, εξαφανίζεται, όταν χαλυβδώνεται η αυταξία.

Οι περισσότεροι σήμερα γνωρίζουν ότι τα συμπτώματα της κατάθλιψης επηρεάζουν για μεγάλο χρονικό διάστημα-συνήθως πάνω από έξι μήνες- την γνωστική, κοινωνική, βιολογική και συναισθηματική ισορροπία και ανακόπτουν την εξέλιξη του ατόμου.

Αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν κάποια από τα παρακάτω συμπτώματα:

διαταραχές ύπνου, αυξομείωση ορέξεως-βάρους, ελάττωση ή εξάλειψη της σεξουαλικής επιθυμίας, διαρκή εξάντληση και αναίτια κούραση, ανησυχία και νευρωσικό άγχος, χαμηλή αυτοεκτίμηση, αυτοκατηγορία, απελπισία, παραίτηση, αρνητικές σκέψεις, απόγνωση και ενοχή, απώλεια ενδιαφέροντος, απόσυρση, έλλειψη κινήτρων, αυτοκτονικούς ιδεασμούς, εξάρτηση από ουσίες, υπερδιέγερση, απάθεια ή επιθετικότητα

Τα προειδοποιητικά σημεία, που πρέπει να σημάνουν συναγερμό, εφόσον επιμένουν, τουλάχιστον για τρεις έως έξι μήνες είναι:

Οποιαδήποτε πρωτόγνωρη ή επαναλαμβανόμενη,

παρατεταμένη ή έντονη, συνειδητή ή μη, σταδιακή ή εντεινόμενη αίσθηση

  • ματαιότητας
  • αδυνασίας
  • παραίτησης
  • θλίψης
  • ενόχλησης και ταραχής
  • συναισθηματικής ασφυξίας
  • τέλματος και αδιεξόδου
  • μοναξιάς και αποξένωσης
  • οργής, εριστικότητας, σαρκασμού και επιθετικότητας
  • ανικανότητας συγκέντρωσης προσοχής
  • εστίασης σε αρνητικές και ασήμαντες λεπτομέρειες, που σπάνια επαρκούν για την τεκμηρίωση μιας ανήκεστης ή σοβαρής κατάστασης
  • ακούσιας μεταβολής διατροφικών συνηθειών και ιεροτελεστίας του ύπνου
  • δογματικού λόγου και ψυχαναγκαστικής εμμονής
  • τραύματος της αυτοεικόνας και αμφισβήτηση της αξίας
  • αυθαίρετης υπεργενίκευσης, αναπόδεικτης προσωποποίησης των πάντων, εμφατικής προσήλωσης στο αρνητικό
  • απαξίωσης, απογοήτευσης και αδιαφορίας για όσα πριν έδιναν κίνητρο και έναυσμα για δράση
  • έκπτωσης στα επίπεδα υγείας και στην ποιότητα ζωής

Όσον αφορά τα συμπτώματα της κατάθλιψης κατά την παιδική και εφηβική ηλικία, όπως αυτά αποτυπώνονται στο σχολικό περιβάλλον, τα κυριότερα είναι (αν και πολλές φορές μπερδεύονται με την εκρηκτική φύση της εφηβείας): Απόσυρση από δραστηριότητες και απομόνωση, συναισθηματική αποξένωση, ακατάλληλη αντίδραση σε γεγονότα, απάθεια, έλλειψη συνεργασίας, εκρήξεις θυμού και κλάματος, ανεπάρκεια κινήτρων, ψυχοσωματικά προβλήματα, αυτοκτονικές σκέψεις ή απόπειρες, αυτοτραυματισμοί, διαταραχές όρεξης, υπνηλία ή κρίση αϋπνίας, διακεκομμένος ύπνος και πλήρης διαταραχή του ωραρίου ξεκούρασης, υπερδιέγερση ή υποδιέγερση, προβλήματα μνήμης, συγκέντρωσης και προσοχής, αναβολή στη λήψη αποφάσεων, απώλεια ελέγχου.

Εάν υποτεθεί ότι η επίγνωση του τέλους και της θνητότητας, όσο κι αν αυτή καταπνίγεται στο υποσυνείδητο, καθορίζει το ατελέσφορο των πράξεων μας, τότε κάθε διαταραχή και θλίψη μπορεί να υποκινείται από την ανυποχώρητη αίσθηση ματαιότητας, που εμφωλεύει σε κάθε στιγμή. Όποια δράση μας θυμίζει αθανασία, όπως η αγάπη, η δημιουργία, η προσφορά, το πάθος, το παράφορο και το ερωτικό, εκείνη αποτελεί το απροσμάχητο αντίδοτο στην φθορά και το έρεβος της κατάθλιψης.

Προληπτικά Μέτρα

Η κατάθλιψη ενδέχεται σταδιακά να επηρεάσει σε τέτοιο βαθμό την αντίληψη, τις σκέψεις και τα συναισθήματα, ώστε το προσωπικό αφήγημα σύντομα να καταρρεύσει και οι ερμηνείες των καταστάσεων, οι αιτιολογήσεις του περιβάλλοντος και οι αποτιμήσεις των διαπροσωπικών σχέσεων να αρχίσουν να αποκλίνουν από την πραγματικότητα ή τα λογικά δεδομένα. Η κατάθλιψη δεν έχει ανάγκη από πειστήρια, για να επιβάλλει την ισχύ της.

Η ανάληψη ευθύνης για τα πάντα, η ψευδαίσθηση ότι όλα με επικριτικό τρόπο απευθύνονται και λοιδωρούν τον πάσχοντα, η ελαχιστοποίηση των θετικών και η μεγιστοποίηση των αρνητικών, οι στιγμές, που σπαταλιούνται αναξιοποίητες, η περιρρέουσα ατμόσφαιρα, που φθίνει, και οι σταθερές, που κλυδωνίζονται, συνηγορούν στον εγκλωβισμό και στην πεποίθηση ότι τίποτα δεν μπορεί να βελτιωθεί.

Η αδράνεια οδηγεί στην αυτοπαγίδευση, στη μαθημένη ανημποριά και αβοηθησία, τα πιθανά δευτερογενή οφέλη, όπως η συγκατάβαση και η προσοχή των άλλων, ενισχύουν την καθήλωση και η προσφυγή σε ειδικούς γίνεται ολοένα και πιο δελεαστική και αναπότρεπτη προοπτική.

Πριν ξεκινήσει όμως η διαδικασία αυτή, να ποιοι θα μπορούσαν να αποδειχτούν θεματοφύλακες της  ψυχικής υγείας.

  1. Ποτέ μην διαπραγματευτείτε την αγάπη, την αξία, την αυτοεκτίμηση σας. Αυτοί οι πυλώνες της προσωπικότητας και του εαυτού ενυπάρχουν ως πεμπτουσία της ύπαρξης σας, λαμπυρίζουν αυτόφωτοι, δεν χρειάζονται απόδειξη, δεν κερδίζονται, δεν εξαρτώνται από τις ικανότητες ή τις κοινωνικές νόρμες, αλλά σας χαρίστηκαν από τη γέννηση σας -ακριβώς επειδή είστε άνθρωποι-ατόφια, αναλλοίωτα, αδιαφιλονίκητα. Και στις πιο ερεβώδεις περιστάσεις αποτελούν το θαύμα, που θα προκαλέσει την αναγέννηση.
  2. Μάθετε να αποδέχεστε την κριτική, μόνο εφόσον είστε βέβαιοι για τα αγαθά κίνητρα του κρίνοντος και για τη δυνατότητα του, όχι απλώς να σας παρουσιάσει το δικό του αξιολογικό σύστημα και τις παρατηρήσεις του, αλλά να προσφέρει και εναλλακτικές, εφικτές λύσεις. Η σωστή κριτική ξεκινά από την επισήμανση των θετικών σημείων των κρινομένων και δεν μπορεί να έχει τη χροιά κατηγορητηρίου ή ετυμηγορίας.
  3. Αποφεύγετε τη μεμψιμοιρία, τη μιζέρια, την γκρίνια την αυτολύπηση και την αδράνεια. Εκπαιδεύστε τον εαυτό σας να θέτει μικρούς, μετρήσιμους, πραγματοποιήσιμους, συναφείς με τους άμεσους προβληματισμούς σας και χρονικά προσδιορισμένους στόχους. Μην πελαγοδρομείτε και μην αναλώνεστε, επιχειρώντας να επιλύσετε μεμιάς όλα όσα σας απασχολούν. Τα προβλήματα τείνουν να οργανώνονται σε άκαμπτα συστήματα και μόνο αν διασπαστούν στα επιμέρους μπορούν να διευθετηθούν αποτελεσματικά. Η επιτυχής άρση των βασικών εμποδίων, ένα κάθε φορά, θα επιφέρει την κατάρρευση του πελώριου οικοδομήματος από μαθημένες, αναποτελεσματικές συμπεριφορές, που συντηρούν τα τέλματα σας.
  4. Η ευτυχία του ανθρώπου εξαρτάται από την διάθεση και την ικανότητα του να κάνει τους άλλους ευτυχισμένους. Η αληθινή πληρότητα και η ψυχική ισορροπία διασφαλίζεται, μόνο όταν λαμβάνεται συναισθηματική υποστηριξη μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα και από τις ευρείες, συλλογικές σχέσεις. Επομένως, ως αντίδοτο στην κατήφεια της εποχής, διευρύνετε και εμβαθύνετε τις αλληλεπιδράσεις σας με τους άλλους, ακόμα και με τα άτομα, που δεν ανήκουν στο δικό σας μορφωτικό, πολιτιστικό και οικονομικό επίπεδο. Η ροή της πληροφορίας θα πολλαπλασιαστεί και παράλληλα η ευημερία και η ποιότητα ζωής θα αναβαθμιστούν. Οι έρευνες δείχνουν ότι η βιολογική σας υγεία, η πρόληψη και οι συμπεριφορές, που προάγουν την ικανοποίηση, εξαρτώνται από το κοινωνικό κεφάλαιο και δίκτυα.
  5. Καμία φορά αρκεί και αξίζει να δώσετε άφεση σε κάθε τι που σας πίκρανε κατά το παρελθόν, να συγχωρήσετε όποιον σας αδίκησε, ειδικά αν πρόκειται για πρόσωπα της οικογένειας, παρόντα ή απόντα. Σε κάθε σύγκρουση οι αντίπαλοι θεωρούν ότι έχουν απόλυτο δίκιο και η επικοινωνία πολώνεται, επειδή όλοι αρέσκονται να ακούν και να μηρυκάζουν αποκλειστικά τη δική τους αλήθεια. Προχωρήστε, πριν το παλιό μετατραπεί σε άγκυρα, που θα σας προσαράξει σε έλος. Να θυμάστε: Η κατάθλιψη δεν είναι επιλογή και οι σκέψεις, που την εντείνουν, δεν είναι ακριβώς δικές σας. Η πρόληψη συνδεεται με το να μην αφήσετε το θρήνο, την οργή, την απελπισία να σας αποκόψουν από την ιστορικότητά σας, από το προσωπικό σας αφήγημα και από το αποτύπωμα σας στην οικουμένη. Η κατάθλιψη είναι μια παρότρυνση για στάση, για αναστοχασμό και για αναθεώρηση. Προστάζει την αλλάγή και την αναδιοργάνωση, ώστε να εξελιχθεί σε αναγέννηση. Μέχρι να το συνειδητοποιήσετε, θα έρχεται και θα σβήνει, θα επανεμφανίζεται δριμύτερη, μέχρι να αλλοιώσει οριστικά την αντίληψη της πραγματικότητας.
  6. Μην αμελείτε τις ιεροτελεστίες φροντίδας του εαυτού σας, τους κύκλους του ύπνου και της ξεκούρασης, τον έλεγχο της φαρμακευτικής αγωγής, που ίσως λαμβάνετε (πχ φάρμακα για καρδιοπαθείς -οι βήτα αναστολείς συσχετίζονται με κατάθλιψη). Ένα τεράστιο μέρος της υγιούς αυτοεκτίμησης προέρχεται από την εικόνα του σώματος. Προγραμματίστε τη ζωή σας, ώστε να συμπεριλάβει χρόνο φυσικής άσκησης και εξωτερικών δραστηριοτήτων, χωρίς όμως αυτό να γίνει με ψυχαναγκαστικό ή πιεστικό τρόπο.
  7. Δεν υπάρχει επιτυχέστερος προγνωστικός παράγοντας για πιθανή κατάθλιψη από το άγχος. Εκείνη η νευρωτική κατάσταση, που σας αναγκάζει να βρίσκεστε σε διαρκή διέγερση ακόμα και για αυτά, που έχουν σχεδιαστεί, για να σας δίνουν χαρά ή για όσα θα μπορούσαν να σας παρέχουν εύκολες, αλλά αξιόλογες νίκες. Τα ταξίδια, ο έρωτας, οι νέες εμπειρίες, οι φιλίες, οι συνεργασίες, τα παιδιά, οι σχέσεις και οι δράσεις είναι το αλατοπίπερο της ζωής και όχι άλγος της. Δεν βρίσκεστε σε αρένα. Αναλογιστείτε ότι αυτά, που κάποτε θα μονοπωλούν τις αγωνίες σας, θα είναι οι εσχατολογικές καταστάσεις, οι ασθένειες, η επιβίωση και τα πένθη, τα διαζύγια, η αποξένωση από αγαπημένους, οι οικονομικές δυσπραγίες και οι ταραχές του βίου, που θα αποκαλύψουν τον πραγματικό σας χαρακτήρα και την καρτερία σας. Σφυρηλατήστε την προσωπικότητα σας για εκείνες τις στιγμές και ζήστε την καθημερινότητα με χιούμορ και στωικότητα.
  8. Μειώστε την έκθεση σας στο διαδίκτυο και σε εφαρμογές όπως το Facebook, το Instagram, το Τik Tok, το YouTube κλπ, ειδικά αν είστε από εκείνους, που παίρνουν σοβαρά τα σχόλια ή μετρούν τα like και τα follow. Στην εποχή της αδυσώπητης και τεχνητής «εικονολατρίας»όποιος δεν γνωρίζει από φίλτρα, εξοβελίζεται εύκολα στην εξορία των social media. Διαβάστε εδώ το άρθρο : Facebook και Νεύρωση Η εξάρτηση από το διαδίκτυο μπορεί να αποτελεί δείγμα κατάθλιψης.
  9. Ενδυναμώστε τον εαυτό σας πνευματικά, συναισθηματικά και κοινωνικά. Δείτε (πατώντας στον τίτλο) πώς στα άρθρα: Πώς να γίνετε πιο ενδιαφέροντες άνθρωποι και Προς έναν οικουμενικότερο εαυτό: Επίσης παρακολουθήστε την παρουσίαση του θέματος της αυτοεκτίμησης στο TEDx Σητείαςhttps://www.youtube.com/watch?v=zxa3rCTTzpg
  10. Βεβαιωθείτε ότι ασκείτε έλεγχο στα γεγονότα και τις παραμέτρους της ζωής σας. Η αίσθηση του ελέγχου συνδέεται με υψηλότερη αίσθηση ασφαλείας, προβλεψιμότητας, αυτοεκτίμησης και ηρεμίας. Για να το πετύχετε αυτό μειώστε τα καθημερινά διλήμματα (η λύση σε κάθε δίλημμα βρίσκεται έξω από αυτό) εξοβελίστε την αδιάκοπη και αμείλικτη κοινωνική σύγκριση και ελαττώστε τις επιλογές στις οποίες εκτίθεστε και τις αποφάσεις, που πρέπει να λάβετε καθημερινά. Η πίεση, για να πετυχαίνετε πάντα την καλύτερη εναλλακτική, η διαρκής ανάληψη ευθύνης και η διατήρηση των παραγόντων, που σας καταπιέζουν, οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια σε κατάθλιψη. Όσοι απλοποιούν τη ζωή τους, ρυθμίζουν την εξάρτηση τους από μόδες, συρμούς, πρέπει και αναρίθμητες δεσμεύσεις επιτυγχάνουν την πολυπόθητη αρμονία.
  11. ‘..ἀθάνατοι θνητοί, θνητοί ἀθάνατοι. ζῶντες τόν ἐκείνων θάνατον, τόν δ’ ἐκείνων βίον τεθνεῶτες.’ Ηράκλειτος : αθάνατοι θνητοί, θνητοί αθάνατοι· Οι πρώτοι (οι αθάνατοι) ζώντας από το θάνατο εκείνων (των θνητών) κι εκείνοι (οι θνητοί), που πεθαίνουν από τη ζωή αυτών (των αθανάτων). Η ένωση των αντιθέτων, κατά τον Ηράκλειτο, που οδηγεί στην αρμονία, έρχεται με ένα τίμημα, επειδή τα επιμέρους βρίσκονται σε διαρκή σύγκρουση: Τον αποχωρισμό και τον κίνδυνο καταστροφής του συστήματος. Η αποτροπή της κατάθλιψης περνά και αυτή μέσα από τη ρύθμιση των εναντιωματικών της στοιχείων: Το αίσθημα του ανήκειν, που δεν πρέπει να γίνει εξάρτηση, οφείλει να συνδυαστεί με την τάση για αυτονομία, χωρίς να ενδώσει στη φυγόκεντρο δύναμη της αυτονομίας, γιατί θα μετατραπεί σε αποξένωση, μοναξιά και θλίψη. Η ενασχόληση με τον εαυτό μπορεί να γίνει εύκολα ναρκισσισμός και αυταρέσκεια, ενώ η υπερβολική δοτικότητα στους άλλους οδηγεί στην αποπροσωποποίηση και την απώλεια ταυτότητας.
  12. Το εκπεφρασμένο συναίσθημα (expressed emotion), δηλαδή η έντονη και συνεχής έκφραση συναισθημάτων, συνήθως αρνητικών, μέσα στο οικογενειακό-συντροφικό πλαίσιο, που αποδεδειγμένα μπορεί να προκαλέσει αδιέξοδα και εξάρσεις στις ψυχωσικές περιπτώσεις, ενδεχομένως να συσχετίζεται με την εμφάνιση και την επίταση της κατάθλιψης. Αν και η έκφραση των συναισθημάτων σε άτομα που μπορούν να παρέχουν κάλυψη και υποστήριξη είναι καίριο προληπτικό μέτρο για την αποτροπή της κατάθλιψης, εντούτοις πρέπει να ακολουθεί κανόνες ορθής επικοινωνίας και καλών προθέσεων, που θα εγγυηθούν την εκτόνωση των συγκρούσεων και αναγέννηση των κινήτρων.
  13. Αποβάλλετε από τη ζωή σας εκείνους, που τη δηλητηριάζουν. Διαβάστε το σχετικό άρθρο εδώ: Αποβάλλετε από τη ζωή σας εκείνους, που τη δηλητηριάζουν
  14. Καταγράψτε το οικογενειακό σας ιστορικό, για να διαπιστώσετε την ευαλωτότητα στην κατάθλιψη. Οι καταθλιπτικές συμπεριφορές μπορούν να μεταφερθούν μέσω της μίμησης προτύπων από τους γονείς στα παιδιά, να διδαχτούν μέσω της θετικής ενίσχυσης ή μεσω της διαιώνισης τραύματος, φτώχειας, πλημμελών συνθηκών υγιεινής, χρονίου στρες, φαρμακευτικής αγωγής κλπ.
  15. Μάθετε να κρατάτε καθημερινό ημερολόγιο σκέψεων και συναισθημάτων, καταγράφοντας, πέρα από περιστατικά, εικόνες, πρωταγωνιστές και γεγονότα, τι προηγήθηκε και τι ακολούθησε μια έκρηξη οργής, παραίτησης, σύγκρουσης, θλίψης, άγχους και απόγνωσης. Κάθε πρόληψη βασίζεται στην αποτύπωση της συχνότητας και των ποιοτικών στοιχείων της διάθεσης ή της έντασης μέσω αυτο-παρατήρησης και ενδοσκόπησης.
  16. ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΑΡΘΡΩΝ (Πατήστε στον τίτλο τους)

Εφηβική κατάθλιψη και αυτοκτονία. Τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοούνται

Η κατάθλιψη των εορτών

Τρίτη ηλικία και κατάθλιψη

Παιδική και εφηβική κατάθλιψη

Ομίχλη

Σχέσεις και κατάθλιψη

Σημείωση: Μπορείτε να κοινοποιήσετε το ενημερωτικό δελτίο και τα άρθρα, αρκεί να γίνεται αναφορά στις πηγές και τους συγγραφείς

Για εγγραφή στο δωρεάν ενημερωτικό δελτίο ψυχολογίας, εάν δεν το έχετε ήδη πράξει, ακολουθήστε το σύνδεσμο: https://bit.ly/45JyzR5



Στα ξέφωτα της κατάθλιψης

ΔΕΥΤΕΡΑ 11 Ιουνίου 2023

Δρ Ευστράτιος Παπάνης

Η κατάθλιψη σου δεν έχει ποτέ ένα πρόσωπο. Με Ύδρα Λερναία ομοιώθηκε, που μέσα σου για χρόνια κυοφόρησες, ενώ την είχες νιώσει να αναγεννιέται, να αναμορφώνεται και να τρέφεται με τις ανασφάλειες, τις ατολμίες και τις πίκρες, που απερίσκεπτα είχες περισυλλέξει.

Μέδουσα, που υπέθαλψες, χωρίς να μπορείς να κοιτάξεις κατάματα, μην πετρώσεις τις ελπίδες σου.

Σειρήνα, που τις χορδές της ευαισθησίας σου ανακάλυψε, για να παίξει τους πιο θρηνητικούς σκοπούς της δικής σου της ύπαρξης.

Πολλαπλές οι εκφάνσεις και οι μεταμφιέσεις της.

Αθόρυβοι οι θίασοι και οι οιωνοί, που συνοδοιπορούσαν, μέχρι που η αναγνώριση και η αποδοχή της να γίνει έλος δυσχερές και περίπλοκο, δίχως διαφυγή και ξέφωτα.

Γιατί ο καθένας υπομένει την ολόδική του, προσωπική και ανεπανάληπτη κατάθλιψη, σαν Σίσυφος, που δεν προσδοκά πια την εξιλέωση καμιάς κορυφής και τη λύτρωση.

Είναι, λοιπόν, ορθότερο να μιλάμε για «καταθλίψεις» όχι μόνο γιατί οι καταστάσεις αυτές διαφέρουν σχετικά με την έναρξη, την ένταση, τη διάρκεια, αλλά γιατί μεταλλάσσονται ως προς το είδος των αρνητικών σκέψεων, τη φύση των συμπτωμάτων, την προοπτική της αντιμετώπισης, και τις γνωστικές ψυχολογικές και κοινωνικές επιπτώσεις τους. Πολύ περισσότερο επειδή ταξινομούνται ανάλογα με το σημάδι, που αφήνουν ανεξίτηλο, σαν εξάνθημα του πόνου στην ύπαρξη: Αν δεν συντρίψουν οι διαταραχές αυτές, ίσως αντιστραφούν σε δημιουργικότητα-αλλά σίγουρα θα γίνουν αθέλητοι και υποβλητικοί σύντροφοι, που καιροφυλακτούν να διαλύσουν, να εξισορροπήσουν, να εντείνουν ή να προτρέψουν μέχρι το θάνατο.

Γι’ αυτό δεν αντιδρά με προβλέψιμο τρόπο κάθε οργανισμός στη φαρμακευτική αγωγή, επειδή τα αντικαταθλιπτικά καταφέρνουν να απαλύνουν τα εμφανή μόνο και επιφανειακά συμπτώματα, ενώ αφήνουν τη σήψη ανενόχλητη να κατατρώει τα σωθικά: Η συναισθηματική αιμορραγία είναι εσωτερική, ενδόμυχη, σταθερή ακόμα και όταν οι διακυμάνσεις της στην καθημερινότητα παραπλανούν πως οδηγούν προς την ίαση ή ποντίζουν μέχρι την απελπισία, την αδιαφορία και την απόγνωση.

Η κατάθλιψη περνά από τις πύλες της ζωής κάθε ανθρώπου. Άλλοτε με πολιορκητικούς κριούς ως νεύρωση και παραλήρημα, κάποτε σαν προειδοποιητικό σάλπισμα σε μια Ιεριχώ ανοχύρωτη, μερικές φορές ως εναλλακτική και δευτερογενές όφελος, σπανιότερα ως ρομαντική μελαγχολία ή ποίηση, συχνά ως άλωση και ψύχωση και σχεδόν πάντα ως πένθος.

Η δική μου κατάθλιψη ενσκήπτει ως επέλαση και ως κατάλυση. Παραλύει το νου, στριφογυρίζει τη σκέψη, κάμπτει τις αντιστάσεις του λογισμού, επιχειρηματολογεί με τη συντέλεια, φοβερίζει τη λογική με ιαχές και σοφίσματα.

Η δική μου κατάθλιψη συμμαχεί με το θάνατο όσων αγάπησα. Απειλεί με την απώλεια της απλής λεπτομέρειας, που δεν πρόσεξα και αυτή εξεγέρθηκε να αφανίσει τον κόσμο μου.

Εκβιάζει με τα ιδανικά και χαρμόσυνα περασμένα, που για πάντα και αμετάκλητα έχασα.

Κραδαίνει τις οιμωγές της αποσύνθεσης όσων λάτρεψα, και στέφει τον ανάλγητο χρόνο εναντίον μου.

Η δική μου κατάθλιψη εξαπολύει ετυμηγορίες για όσα παρέλειψα, και στήνει εδώλια για λόγια ανείπωτα και ατελέσφορες σχέσεις.

Η δική μου κατάθλιψη απέχει πάντοτε ένα τρεμάμενο βήμα από το θρίαμβο ή τον όλεθρο, ακροβατεί υστερικά ανάμεσα στην οδύνη και στην έκσταση, παραπατά στους γκρεμούς ή στις πεδιάδες του ανενημέρωτου χάρτη μου.

Η δική μου κατάθλιψη έγινε τυραννία και νόσος ανήκεστη, επειδή νέμεσις και άτις από τις επιλογές μου ορίστηκε


Σημείωση: Μπορείτε να κοινοποιήσετε το ενημερωτικό δελτίο και τα άρθρα, αρκεί να γίνεται αναφορά στις πηγές και τους συγγραφείς

Για εγγραφή στο δωρεάν ενημερωτικό δελτίο, . ψυχολογίας, εάν δεν το έχετε ήδη πράξει, ακολουθήστε το σύνδεσμο: https://bit.ly/45JyzR5

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

50 άρθρα ψυχολογίας στο LinkedIn

Μήπως είστε ναρκισσιστής

Συμβουλευτικές ερωτήσεις